“Medio século de desesperanzas: Baldaio, un cravo no zapato de Bergantiños”

Antón Luaces

19 Xullo 2026

Baldaio é o areal por antonomasia de Bergantiños e lugar residencial de moitas familias desta comarca coruñesa. A extracción de area foi un negocio de altísima rendibilidade para o sector da construcción. Un sistema de comportas hábilmente manexado regulaba a comenencia a entrada e saída do mar na denominada “lagoa”, o que permitía que entre 80 e 90 camións de grandes capacidades de carga se encargaran de subministrar diariamente area para a construcción “salvaxe” de vivendas que, aló polos anos 70-80 do século pasado, se levaba a cabo en comarcas como as de Carballo, Santiago de Compostela, A Coruña, Oleiros, etc. con diñeiro moitas veces procedente da emigración.

A extracción de area fora denunciada pola veciñanza da ría de Lema (Carballo) con Carlos Díaz Gestal (“O Xestal”, humorista e músico coruñés residente nunha das parroquias da ría deste concello) ao fronte, denuncias que derivaron nunha gran manifestación que unha carga da Garda Civil, xusto cando os manifestantes tentaban rematar polo mediodía na praza do concello carballés cantando o himno galego, rematou cunha máis que evidente violencia cando, xa pola tarde, os manifestantes se concentraron nos montes perto de Baldaio utilizando as súas armas de fogo e procedendo á detención do Xestal acusado de homoxesual e traladado ao cárcere da Coruña. 

Medio século dempois Carballo lembra aqueles feitos con novas protestas.